1 쉬움
a n = n + sin n n 2 + 1 a_n = \frac{n + \sin n}{n^2 + 1} a n = n 2 + 1 n + s i n n 이라 하자.
ε \varepsilon ε -N N N 논법으로 직접 증명하여 lim n → ∞ a n = 0 \lim_{n \to \infty} a_n = 0 lim n → ∞ a n = 0 임을 보이고, 주어진 ε > 0 \varepsilon > 0 ε > 0 에 대해 사용할 수 있는 N ( ε ) N(\varepsilon) N ( ε ) 을 명시적인 공식으로 구하라.
∣ n + sin n n 2 + 1 ∣ ≤ 2 n \left|\frac{n + \sin n}{n^2 + 1}\right| \le \frac{2}{n} n 2 + 1 n + sin n ≤ n 2
N ( ε ) = ⌈ 2 ε ⌉ N(\varepsilon) = \left\lceil \frac{2}{\varepsilon} \right\rceil N ( ε ) = ⌈ ε 2 ⌉
ε = 0.1 \varepsilon = 0.1 ε = 0.1 : 꼬리가 ε \varepsilon ε 띠 안에 완전히 들어가는 순간이 바로 우리가 찾은 N N N 이다.
풀이 보기
분자의 진동 항을 먼저 가둔다. 모든 실수 t t t 에 대해 ∣ sin t ∣ ≤ 1 |\sin t| \le 1 ∣ sin t ∣ ≤ 1 이므로 ∣ n + sin n ∣ ≤ n + 1 |n + \sin n| \le n + 1 ∣ n + sin n ∣ ≤ n + 1 이다.
n ≥ 1 n \ge 1 n ≥ 1 일 때 n + 1 ≤ 2 n n + 1 \le 2n n + 1 ≤ 2 n 이고 분모는 n 2 + 1 ≥ n 2 n^2 + 1 \ge n^2 n 2 + 1 ≥ n 2 이므로
∣ a n − 0 ∣ = ∣ n + sin n ∣ n 2 + 1 ≤ 2 n n 2 = 2 n . |a_n - 0| = \frac{|n + \sin n|}{n^2 + 1} \le \frac{2n}{n^2} = \frac{2}{n}. ∣ a n − 0∣ = n 2 + 1 ∣ n + sin n ∣ ≤ n 2 2 n = n 2 .
ε > 0 \varepsilon > 0 ε > 0 이 주어지면 N ( ε ) = ⌈ 2 / ε ⌉ N(\varepsilon) = \lceil 2/\varepsilon \rceil N ( ε ) = ⌈ 2/ ε ⌉ 이라 두자. n > N n > N n > N 이면 n > 2 / ε n > 2/\varepsilon n > 2/ ε , 즉 2 / n < ε 2/n < \varepsilon 2/ n < ε 이다.
위 부등식과 결합하면 ∣ a n − 0 ∣ < ε |a_n - 0| < \varepsilon ∣ a n − 0∣ < ε 을 얻으므로 ε \varepsilon ε -N N N 정의에 의해 a n → 0 a_n \to 0 a n → 0 이다.
2 쉬움
n ≥ 1 n \ge 1 n ≥ 1 에 대해 a n = ⌊ n 2 ⌋ n a_n = \frac{\lfloor n\sqrt{2} \rfloor}{n} a n = n ⌊ n 2 ⌋ 이라 하자. 여기서 ⌊ x ⌋ \lfloor x \rfloor ⌊ x ⌋ 는 x x x 이하의 가장 큰 정수이다.
(a) 각 a n a_n a n 이 유리수임을 보여라. (b) ε \varepsilon ε -N N N 논법으로 a n → 2 a_n \to \sqrt{2} a n → 2 임을 증명하라. (c) 2 \sqrt{2} 2 가 무리수임을 증명하라. 유리수 수열이 무리수 극한으로 수렴할 수 있음을 결론지어라.
0 ≤ n 2 − ⌊ n 2 ⌋ < 1 0 \le n\sqrt{2} - \lfloor n\sqrt{2} \rfloor < 1 0 ≤ n 2 − ⌊ n 2 ⌋ < 1
∣ a n − 2 ∣ < 1 n \left|a_n - \sqrt{2}\right| < \frac{1}{n} a n − 2 < n 1
풀이 보기
(a) ⌊ n 2 ⌋ \lfloor n\sqrt{2} \rfloor ⌊ n 2 ⌋ 는 정수이므로 a n a_n a n 은 정수 나누기 n n n 꼴, 즉 유리수이다.
(b) 내림 함수의 정의에서 0 ≤ n 2 − ⌊ n 2 ⌋ < 1 0 \le n\sqrt{2} - \lfloor n\sqrt{2} \rfloor < 1 0 ≤ n 2 − ⌊ n 2 ⌋ < 1 이다. n n n 으로 나누면 ∣ a n − 2 ∣ < 1 / n |a_n - \sqrt{2}| < 1/n ∣ a n − 2 ∣ < 1/ n 을 얻는다. ε > 0 \varepsilon > 0 ε > 0 에 대해 N = ⌈ 1 / ε ⌉ N = \lceil 1/\varepsilon \rceil N = ⌈ 1/ ε ⌉ 이라 두면, n > N n > N n > N 일 때 ∣ a n − 2 ∣ < 1 / n < ε |a_n - \sqrt{2}| < 1/n < \varepsilon ∣ a n − 2 ∣ < 1/ n < ε 이므로 a n → 2 a_n \to \sqrt{2} a n → 2 이다.
(c) 2 = p / q \sqrt{2} = p/q 2 = p / q (서로소인 양의 정수 p , q p, q p , q )라 가정하면 p 2 = 2 q 2 p^2 = 2q^2 p 2 = 2 q 2 이다. 따라서 p 2 p^2 p 2 은 짝수이고, 짝수의 제곱이 짝수이므로 p p p 도 짝수이다: p = 2 r p = 2r p = 2 r .
대입하면 4 r 2 = 2 q 2 4r^2 = 2q^2 4 r 2 = 2 q 2 , 즉 q 2 = 2 r 2 q^2 = 2r^2 q 2 = 2 r 2 이므로 같은 논리로 q q q 도 짝수이다. 이는 p , q p, q p , q 가 서로소라는 가정에 모순이다. 따라서 2 \sqrt{2} 2 는 무리수이다.
유리수 수열 ( a n ) (a_n) ( a n ) 이 무리수 2 \sqrt{2} 2 로 수렴하므로, 유리수들의 극한이 유리수이리라는 기대는 거짓이다. 수열의 극한은 원래 집합을 "빠져나갈" 수 있다.
3 쉬움 계산형
a n = ( 2 + ( − 1 ) n ) ( 1 − 1 n + 1 ) a_n = (2 + (-1)^n)\left(1 - \frac{1}{n+1}\right) a n = ( 2 + ( − 1 ) n ) ( 1 − n + 1 1 ) 이라 하자.
lim sup n → ∞ a n \limsup_{n \to \infty} a_n lim sup n → ∞ a n 과 lim inf n → ∞ a n \liminf_{n \to \infty} a_n lim inf n → ∞ a n 을 구하고, 부분수열 논증을 이용해 엄밀히 증명하라.
a 2 k = 3 ( 1 − 1 2 k + 1 ) , a 2 k + 1 = 1 − 1 2 k + 2 a_{2k} = 3\left(1 - \frac{1}{2k+1}\right), \qquad a_{2k+1} = 1 - \frac{1}{2k+2} a 2 k = 3 ( 1 − 2 k + 1 1 ) , a 2 k + 1 = 1 − 2 k + 2 1
풀이 보기
짝수 항과 홀수 항을 분리한다. n = 2 k n = 2k n = 2 k 일 때 ( − 1 ) n = 1 (-1)^n = 1 ( − 1 ) n = 1 이므로 a 2 k = 3 ( 1 − 1 / ( 2 k + 1 ) ) → 3 a_{2k} = 3(1 - 1/(2k+1)) \to 3 a 2 k = 3 ( 1 − 1/ ( 2 k + 1 )) → 3 이다. n = 2 k + 1 n = 2k+1 n = 2 k + 1 일 때 ( − 1 ) n = − 1 (-1)^n = -1 ( − 1 ) n = − 1 이므로 a 2 k + 1 = 1 − 1 / ( 2 k + 2 ) → 1 a_{2k+1} = 1 - 1/(2k+2) \to 1 a 2 k + 1 = 1 − 1/ ( 2 k + 2 ) → 1 이다.
따라서 lim sup a n ≥ 3 \limsup a_n \ge 3 lim sup a n ≥ 3 이고 lim inf a n ≤ 1 \liminf a_n \le 1 lim inf a n ≤ 1 이다.
반대 방향 부등식을 위해 모든 항을 가둔다. 1 ≤ 2 + ( − 1 ) n ≤ 3 1 \le 2 + (-1)^n \le 3 1 ≤ 2 + ( − 1 ) n ≤ 3 이고 0 < 1 − 1 / ( n + 1 ) < 1 0 < 1 - 1/(n+1) < 1 0 < 1 − 1/ ( n + 1 ) < 1 이므로 모든 n n n 에 대해 a n < 3 a_n < 3 a n < 3 이다. 따라서 lim sup a n ≤ 3 \limsup a_n \le 3 lim sup a n ≤ 3 이고, 짝수 부분수열과 합쳐 lim sup a n = 3 \limsup a_n = 3 lim sup a n = 3 을 얻는다.
마찬가지로 a n ≥ 1 ⋅ ( 1 − 1 / ( n + 1 ) ) a_n \ge 1 \cdot (1 - 1/(n+1)) a n ≥ 1 ⋅ ( 1 − 1/ ( n + 1 )) 이고 1 − 1 / ( n + 1 ) → 1 1 - 1/(n+1) \to 1 1 − 1/ ( n + 1 ) → 1 이므로 lim inf a n ≥ 1 \liminf a_n \ge 1 lim inf a n ≥ 1 이다. 홀수 부분수열과 합쳐 lim inf a n = 1 \liminf a_n = 1 lim inf a n = 1 을 얻는다.
정답
lim sup a n = 3 \limsup a_n = 3 lim sup a n = 3 , lim inf a n = 1 \liminf a_n = 1 lim inf a n = 1